ในทางพระพุทธศาสนา มีหลักคำสอนและหลักปฏิบัติในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสังคมและ
สะท้อนถึง เจตนารมณ์ของพระพุทธศาสนาในด้านความสัมพันธ์ทางสังคมมากที่สุดก็คือ คำสอน
และหลักปฏิบัติในขั้น “ศีล” เพราะศีลเป็นระบบการควบคุมชีวิตด้านนอกเกี่ยวด้วยการแสดงออก
ทางกาย วาจาเป็นระเบียบว่าด้วยความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสัมพันธ์
ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน การดำเนินกิจการต่าง ๆ ของหมู่ การจัดสภาพความเป็นอยู่และสิ่งแวดล้อม
ให้เรียบร้อยและเกื้อกูลแก่การดำรง อยู่ด้วยดีของหมู่ชนนั้น และแก่ความผาสุขแห่งสมาชิกทั้งปวง
ของหมู่ชน อันจะเอื้ออำนวยให้ทุกคนสามารถบำเพ็ญกิจการที่ดีงามยิ่งๆ ขึ้นไป ศีลพื้นฐานหรือ
ขั้นต้นที่สุด คือเบญจศีล ๕
(๑) เบญจศีล
พุทธจริยศาสตร์ระดับพื้นฐานก็คือศีลห้า หรือเรียกว่า เบญจศีล แปลว่า ศีลห้า Read the rest of this entry »
งาม ไม่มีความประพฤติที่ผิดปกติ เพราะว่าลักษณะปกติของคนนั้น จะไม่มีการพรากชีวิตของ
สิ่งมีชีวิต จะไม่มีการลักเล็กขโมยน้อย จะไม่มีการผิดประเวณี จะไม่มีการพูดปดมดเท็จ จะไม่มี
การเสพสิ่งเสพย์ติด นี้คือลักษณะของคนที่มีศีล จะมีความเป็นปกติอยู่ตลอดเวลา สำหรับคนที่ไม่
ปกติเขาก็จะมีลักษณะที่ตรงกันข้ามกับคนปกติ
ในการรักษาศีลห้านั้น มีความมุ่งหมายว่ารักษาตนให้เป็นคนมีศีล หรือให้ตนเองเป็น
คนที่มีความประพฤติเป็นปกติ ป้องกันตนเองไม่ให้เสียหาย เพราะทางที่ตนจะเสียหายนั้น ก็เนื่อง
มาจากการกระทำชั่วของตนเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งความชั่ว ๕ อย่างที่ท่านห้ามไว้ ในศีล ๕ ลอง
นึกทบทวนดูก็ได้ บรรดาคนที่มีความผิดหวัง พังทลายในชีวิตไปแล้วมากมาย ล้วนแต่เสียไปใน
๕ ทางเหล่านี้ ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง วิธีแก้ก็คือหัดมาปรับอุปนิสัยของตนโดยการรักษาศีล ๕ ตาม
ทางที่พระพุทธศาสนาได้ชี้แนะแนวทางเอาไว้ Read the rest of this entry »
(๒) ธรรม
ก. บุญกิริยาวัตถุ ๓
๑) ทาน การให้ การบริจาค การเสียสละ ซึ่งได้รับการสรรเสริญไว้ในคัมภีร์
พระไตรปิฎกว่าเป็นธรรมะที่สำคัญข้อหนึ่ง ความจริงแล้ว การปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้นนั้น ทานก็
เป็นเพียงธรรมะขั้นต้นเท่านั้น เมื่อพระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ผู้ที่แรกจะนับถือพระพุทธาสนา
พระองค์ทรงแสดงอนุปุพพิกถา ๕ ซึ่งมีทานกถาเป็นข้อแรก๒ ในบุญกิริยาวัตถุ ๓ มีทานมัยเป็นข้อ
แรก๓ ในสังคหวัตถุ ๔ ก็มีทานเป็นข้อแรก๔ และนอกจากนี้ ทานยังเป็นข้อแรกในบารมี ๑๐๕ ที่
พระโพธิสัตว์บำเพ็ญก่อนที่จะเป็นพระพุทธเจ้า เพราะฉะนั้น ในการปฏิบัติสู่ความหลุดพ้นเพื่อ
ความเป็นพระอรหันต์หรือพระพุทธเจ้าบุคคลจะต้องปฏิบัติธรรมข้อทานตั้งแต่เริ่มแรก ที่เดียว
เพื่อความเข้าใจอย่างถูกต้องในเรื่องของทาน ก่อนอื่นควรทราบความหมายที่ปรากฎ Read the rest of this entry »
๒) ศีล การรักษาสภาพปกติ ไม่คะนองทางกาย วาจา ใจ ศีลที่ฆราวาสควร
ปฎิบัติรักษา คือศีล ๕ ได้แก่ (๑) สิ่งมีชีวิตเป็นสิ่งที่มีคุณค่าไม่ควรเบียนเบียน ข่มเหง และทำลาย
คุณค่าความเป็นอยู่ของเขาให้ตกไป (๒) สิ่งของของใคร ๆ ก็รับ ไม่ควรทำลายฉกฉวย จี้ ปล้น เป็น
ต้น อันเป็นการทำลายสมบัติ และทำลายจิตใจผู้อื่น (๓) ลูกหลาน สามี ภรรยา ใคร ๆ ก็รักสงวน
อย่างยิ่ง ไม่ปรารถนาให้ใครมาล่วงเกินเป็นการทำลายจิตใจของผู้อื่นอย่างหนัก และเป็นบาปไม่มี
ประมาณ (๔) มุสา การโกหกพกลม เป็นการทำลายความเชื่อถือของผู้อื่นให้ขาดสะบั้นลงแม้
เดรัจฉานเขาก็ไม่พอใจคำหลอกลวงให้ผู้อื่นเสียหาย (๕) สุรา ยาเสพติด เป็นของมึนเมาและให้
โทษ ทำลายสุขภาพร่างกายและจิตใจอย่างยิ่งเป็นการทำลายตัวเอง และผู้อื่นไปด้วยในขณะเดียวกัน
หากบุคคลใดได้ปฏิบัติรักษาศีล ๕ ข้อนี้ได้ก็จะเกิดอานิสงส์ของศีล ๕ ดังต่อไปนี้
(ก) ทำให้อายุยืน ปราศจากโรคภัยเบียดเบียน Read the rest of this entry »
ตีความได้ และการตีความก็ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้ตีความ ด้วยเหตุนี้ หากผู้ตีความขาดคุณสมบัติ
เรื่องคุณธรรม หรือมีน้อย โอกาสที่จะตีความเข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดด้วยความอคติ หรืออิง
ผลประโยชน์ก็เกิดขึ้นได้ไม่ยากนัก การที่จะสร้างจิตสำนึกในเรื่องนี้ขึ้นได้นั้น ต้องอาศัยการฝึกฝน
ด้วยจิตใจที่มั่นคง ไม่วอกแวกต่อผลประโยชน์ (ลาภ ยศ ชื่อเสียง ตำแหน่ง อำนาจ หรือเงินทอง) ที่
ล่อหรือรออยู่ข้างหน้า
ปัจจุบันสังคมไทยยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมของบุคคลในชาติไม่
ดีเท่าที่ควร โดยเฉพาะด้านความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ความซื่อสัตย์ ความเชื่อมั่นในตนเอง
เนื่องจากคุณภาพในการทำงานของบุคคลขึ้นอยู่กับคุณลักษณะดังกล่าว ได้รับการส่งเสริม
สนับสนุนให้มีความตระหนักต่อสังคมสูงจะช่วยให้มีการพัฒนามีการปรับตัวได้ดี ยอมรับบทบาท
ทางบวกในสังคม และปรับตัวได้น้อยลง จึงควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาโดยเฉพาะอย่างยิ่งใน Read the rest of this entry »